Həbsdə olan azərbaycanlı dissidentlər Bakıda keçirilən BMT Forumu ilə eyni vaxtda aclıq aksiyasına başlayıblar

Hafiz Babalı və Fazil Qasımov

Azərbaycanda iki tanınmış siyasi məhbus – iqtisadçı Fazil Qasımov və araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babalı 2 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsindən birgə aclıq aksiyasına başlayıblar. Onların ailələrinin yaydığı bəyanata görə, etiraz aksiyası Azərbaycan paytaxtında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 13-cü Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun (WUF13) açılışına təsadüf edir.

Aclıq aksiyası mayın 17-si saat 15:00-da, beynəlxalq nümayəndə heyətlərinin qlobal forum üçün Bakıya toplaşdığı qədər başlayıb. Hər iki məhbus yaxınları vasitəsilə yaydıqları birgə bəyanatda bildiriblər ki, aksiyanın məqsədi beynəlxalq birliyin diqqətini Azərbaycandakı davamlı siyasi məhbus probleminə cəlb etmək və ölkədə davam edən daxili siyasi repressiyalara etiraz etməkdir. Müraciətdə oniardakı WUF13-də iştirak edən BMT rəsmilərini, dövlət və hökumət başçılarını diplomatik görüşləri zamanı bütün siyasi məhbusların qeyd-şərtsiz azad edilməsi üçün Azərbaycan hakimiyyətinə fəal şəkildə təzyiq göstərməyə çağırıblar.

2023-cü ilin avqustunda İstanbulda həbs edilərək sonradan Azərbaycana ekstradisiya olunan tanınmış iqtisadçı Fazil Qasımov bəyan edib ki, həm Ali Məhkəmənin Plenumuna, həm də Nərimanov Rayon Məhkəməsinə rəsmi müraciətlərinə baxılmayana qədər etirazını dayandırmayacaq. Hazırda Qasımov sulu aclıq aksiyası keçirir (yalnız su qəbul edir), lakin ailə üzvləri xəbərdarlıq edirlər ki, əgər hakimiyyət onun ərizələrinə məhəl qoymamaqda davam edərsə, o, son dərəcə təhlükəli olan quru aclıq aksiyasına keçməyi planlaşdırır.

Qasımovun hüquqi şikayətləri dövlətin sistematik qanunsuzluqları barədə iddialarla bağlıdır. O, Nərimanov Rayon Məhkəməsinə müraciətində vəkili Eldar Qədiminin 2023-cü ilin sentyabrında prosesdən kənarlaşdırılması barədə qərarın ləğv edilməsini tələb edir. Qasımov iddia edir ki, imtina ərizəsindəki imzası saxtalaşdırılıb və o, bu iddianın müstəqil ekspertiza tərəfindən təsdiqləndiyini bildirir. O, saxtakarlığı təşkil etdiyinə görə aparıcı müstəntiq Yusif Yusifov barəsində rəsmi sanksiyaların tətbiq olunmasını tələb edir. Bundan əlavə, Baş Prokurora və Ali Məhkəmənin Plenumuna ünvanladığı ərizədə Qasımov Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin əməkdaşı Ramil Səlimovu məhkəmədə yalan ifadə verməkdə ittiham edir. O, bu yalan şahidliyin hökmün ləğvi və işə xitam verilməsi üçün kifayət edən yeni açılmış hallar olduğunu əsas gətirir.

Qasımovun həbsi digər tanınmış akademik və müxalifətçi Qubad İbadoğlunun səs-küylü işi ilə bağlı olub. Saxta pul hazırlamaq və satmaqda ittiham olunan (o, bu ittihamları qəti şəkildə rədd edib) Qasımov 2025-ci ilin martında Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi tərəfindən doqquz il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Oxşar ittihamlarla yanaşı, ekstremist dini materiallar hazırlamaqda da ittiham olunan İbadoğlu isə 2024-cü ilin aprelində ev dustaqlığına buraxılıb, daha sonra isə polis nəzarətinə verilib və onun işi Qasımovun işindən ayrılıb.

Etiraz aksiyasına qoşulan digər şəxs isə araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babalıdır. O, 2023-cü ilin dekabrında müstəqil "Abzas Media" nəşrinə qarşı həyata keçirilən kütləvi repressiyalar çərçivəsində saxlanılıb. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi 2025-ci ilin iyununda nəşrin əməkdaşlarına ağır cəzalar verib və bu hökmlər həmin ilin sentyabrında Bakı Apellyasiya Məhkəməsi tərəfindən qüvvədə saxlanılıb. Həmin prosesdə direktor Ülvi Həsənli, baş redaktor Sevinc Vaqifqizi, Babalının özü və "Azadlıq Radiosu"nun əməkdaşı Fərid Mehralızadənin hər biri doqquz il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Bundan əlavə, layihə koordinatoru Məhəmməd Kekalov yeddi il altı ay, jurnalistlər Nargiz Absalamova və Elnarə Qasımova ise səkkiz il müddətinə azadlıqdan məhrum ediliblər.

Həm Qasımov, həm də Babalı, həbsdə olan digər həmkarları smiles birgə təqsirsiz olduqlarını bildirir, onlara qarşı irəli sürülən ittihamların korrupsiyaya qarşı fəaliyyətlərinə və vətəndaş müdafiəsinə görə siyasi motivli qisas olduğunu vurğulayırlar. Yerli və beynəlxalq insan haqları təşkilatları bu hökmləri yekdilliklə pisləyib və hər iki şəxsi rəsmən siyasi məhbus kimi tanıyıb.